Gebroeders Kos oogst meer grip op energie met batterijopslag van ELINEX

“In het begin was het zoeken: hoe gaan we dit doen en met wie? Maar Beau Cikot van ELINEX gaf er echt een positieve drive aan om het project te laten slagen.” Aan het woord is Gert-Jan Kos van Gebroeders Kos uit Oudkarspel. Op het Noord-Hollandse familiebedrijf, gespecialiseerd in de teelt, bewaring en verwerking van koolgewassen, realiseerden Sunconnect en ELINEX Power Solutions een batterijopslagsysteem met twee Huawei systemen van elk 215 kWh. Een slimme stap in een tijd waarin zonnepanelen veel opleveren, maar het elektriciteitsnet steeds minder vanzelfsprekend meewerkt.

Een landbouwbedrijf met beide benen in de klei

Gebroeders Kos is een familiebedrijf in de vollegrondsgroenteteelt. Vanuit Oudkarspel teelt en verwerkt het bedrijf onder meer sluitkool, rode en witte kool, spitskool, boerenkool en groene kool. Het bedrijf wordt gerund door de broers Gert-Jan en Robert Kos en mag zich een echte ‘koolspecialist’ noemen. Die specialisatie vraagt om vakmanschap, maar ook om energie. Denk aan koelcellen, verwerkingslijnen en installaties die steeds vaker elektrisch worden aangedreven. Tegelijkertijd had Gebroeders Kos al jaren geleden geïnvesteerd in zonnepanelen. Een logische keuze, maar de opbrengsten uit teruglevering liepen terug. De vraag werd dus: hoe haal je meer waarde uit eigen zonnestroom?

Meer doen met eigen zonne-energie

Mart Hoogenboom van Sunconnect, betrokken bij de totstandkoming van het project, legt uit: “De firma Kos had al jaren terug geïnvesteerd in zonnepanelen en daar liepen de opbrengsten wat van terug. Toen was het idee om stroom op te slaan en op een later moment te gebruiken of terug te leveren aan het net.” Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het een samenspel van techniek, handel en sturing. De zonnepanelen wekken op, de batterijen slaan op, een trader bepaalt de beste momenten voor energiehandel en een EMS stuurt het geheel aan. Bij Gebroeders Kos gebeurt dat in combinatie met Edmij als trader en Envitron als monitorings- en aansturingssysteem. Het systeem bepaalt continu: gebruiken we de stroom zelf, slaan we die op of leveren we terug?

Samenwerking met ELINEX

Sunconnect was al betrokken als zonnepanelenspecialist, maar batterijopslag vroeg om specifieke ervaring. En juist daar kwam ELINEX in beeld. Mart vertelt: “Sunconnect heeft niet de expertise op het gebied van batterijsystemen die ELINEX heeft. Wij wilden voor de firma Kos dat het allemaal prima en perfect zou zijn. Dus absoluut geen experimenten.” ELINEX bracht de benodigde batterijkennis in en werkte mee aan de koppeling tussen batterijen, trader en EMS. Dat was geen standaardklus. Beau benoemt het eerlijk: “Dit was beslist niet een van onze eerste batterijsystemen, maar wel nog redelijk in het begin van de opstartfase. Het is zeker niet vanzelf gegaan bij deze site. Uiteindelijk hebben we alles zoals beloofd netjes opgeleverd.”

Slim schakelen tussen opslag, gebruik en teruglevering

De levering bestaat uit twee Huawei-batterijen van 215 kWh, inclusief alle benodigde componenten en diensten.  Die batterijen maken het mogelijk om zonnestroom niet direct kwijt te hoeven op momenten dat terugleveren ongunstig of beperkt is. De opgeslagen energie kan later worden ingezet voor eigen gebruik of, als de omstandigheden gunstig zijn, worden teruggeleverd aan het net. Daarmee krijgt Gebroeders Kos een veel actievere rol in de eigen energiehuishouding. Niet langer is het bedrijf alleen afhankelijk van wat de zon op dat moment levert of wat het net toestaat. Het systeem zoekt steeds naar de beste balans. Zeker bij een agrarisch bedrijf, waar vraag en aanbod niet altijd gelijk oplopen, is dat van grote waarde.

Fine-tuning hoort bij maximale prestatie

Voor de beste prestatie is een goede balans nodig. Mart vertelt over de noodzaak van fine-tuning van een dergelijk systeem: “Door veel zon en maximale teruglevering werd een contractgrens geraakt, waarna de schakelaar eruit klapte. De oorzaak bleek niet een defect, maar een te krappe instelling. De installatie was in augustus ingesteld; in mei was de zonkracht hoger en kwam de combinatie van batterijlevering en zonneproductie dichter bij de limiet. Elinex verruimde de grens met 30 kW, zodat het systeem meer speelruimte kreeg.” Gert-Jan vat het nuchter samen: “Op zich is het wel goed, want dan zitten ze maximaal te sturen natuurlijk. Het moet alleen wel ingeschakeld blijven.” Dat is precies waar optimalisatie om draait: zoveel mogelijk opbrengst halen uit het systeem, zonder over grenzen heen te gaan.

Ruimte om te groeien, ook als het net vol zit

Het belangrijkste voordeel zit misschien niet alleen in vandaag, maar vooral in morgen. Mart benoemt dat voordeel helder: “Stel dat de firma Kos nog koelcellen of andere installaties erbij zet en meer stroom gaat gebruiken, dan kunnen ze uit het net niet meer krijgen. Maar ze kunnen zichzelf wel ondersteunen met die batterij. Dat geeft groeimogelijkheden.” Gert-Jan looft vooral een stukje onafhankelijkheid: “Ik ben blij dat we zelf controle kunnen houden over de energiehuishouding in de toekomst.” Dat is precies waar batterijopslag om draait. Energie wordt niet langer alleen iets wat je afneemt of teruglevert. Het wordt iets wat je bewaart, stuurt en inzet op het moment dat het bedrijf het nodig heeft.

Energie bewaren voor de volgende stap

Met de BESS oplossing van ELINEX heeft Gebroeders Kos meer grip gekregen op zonne-energie, teruglevering en toekomstige groei. De installatie maakt het mogelijk om scherper te sturen op opbrengst, slimmer om te gaan met netbeperkingen en de continuïteit van het bedrijf beter te borgen.

 Voor een familiebedrijf dat leeft van timing, kwaliteit en vooruitdenken, past dat perfect. Als niet alleen de kool groeit als kool, maar het bedrijf zelf ook, dan kan Gebroeders Kos met slimme energieopslag wél blijven bewegen.